Voor een strijdbare en democratische vakbeweging

Als mosterd na de maaltijd kwam bij monde van Henk van der Kolk, de voorzitter van FNV-bondgenoten, anderhalf jaar na dato, alsnog een ‘alternatief’ op tafel om de verkwanseling van onze pensioenen een minder rigide karakter te geven. Niet omdat hij zelf zo’n fervent tegenstander van die uitverkoop was. Integendeel zelfs. Sinds de move van Agnes Jongerius om in maart 2009 een sociaal akkoord te sluiten om de AOW op termijn naar 67 jaar te tillen, hebben alle hoofdbesturen van de vakorganisaties (zowel bij de FNV als de CNV) er alles aan gedaan om de campagne “65 = 65” (om de AOW op 65 jaar te houden) laten mislukken. In geval van Henk van der Kolk zelfs het naast zich neerleggen van een bondsraadbesluit om het overleg met de werkgevers hierover stop te zetten. Een unicum in de naoorlogse vakbondsgeschiedenis. Het zal dan ook moeilijk worden om het verzet tegen het huidige pensioenakkoord van de grond te laten komen: een duidelijk campagne om “Nee” te stemmen bij het vakbondsreferendum en om daar ook (actie)consequenties aan te verbinden, is noodzakelijk.

Peter den Haan, Bondsraadlid FNV-Bondgenoten, in Socialistisch Alternatief nummer 4 (juni - augustus)

Het “Nee”, het verzet van de afbraak van het pensioenstelsel, het banenverlies etc. komt van onderaf. Al blijft dit door de opstelling van de vakbondsleiding hopeloos versnipperd. Overal waar het kabinet Rutte haar slagerswerk wil verrichten, ondervindt ze terechte weerstand van de slachtoffers. Op het terrein van kunst en cultuur, bibliotheken, in het onderwijs, maar ook bij defensie, overal wordt blind geschrapt. Omdat het financiële kapitaal dat dicteert. In de gezondheidszorg wordt de graaicultuur voor verzekeraars versterkt en krijgt de klant (wij) minder waar voor meer geld.

Daarnaast heeft het kabinet Rutte het grootste deel van de bezuinigingen afgewenteld op de gemeentes. Dat lijkt lekker makkelijk, want in veel gemeentes is rechts de baas, dus die voeren deze legale vorm van diefstal van gemeenschappelijke voorzieningen gedachteloos uit, maar de eerste tekenen van kinken in de kabel worden al duidelijk.

Het stadsvervoer voert acties tegen de afbraak, in de zorg, de sociale werkvoorziening, maar ook bij brandweer en ambulance. De ABVAKABO, de grootste vakbond onder gemeente- en rijksambtenaren en trendvolgers, loopt daarom noodgedwongen voorop in de strijd tegen de kabinetsplannen. Jammer genoeg zonder een strategie om die strijd ook te kunnen winnen. Sterker nog, als het aan de vakbondstop ligt, wordt er hier en daar geïsoleerd wat stoom afgeblazen (gestaakt) opdat de betaalde vakbondskrachten de illusie dat het later allemaal beter wordt in stand kunnen houden. Alleen geloven ze daar inmiddels zelf ook niet meer in.

De ABC’s van vakbondswerk

Door schade en schande worden de oude lessen van vakbondswerk nu opnieuw geleerd. Bijvoorbeeld via ‘organising’. Een Engelse term die voor het ‘ouderwetse vakbondswerk’ staat; het collectief behartigen van je belangen. Zoals bij de schoonmakers en nu aanstonds binnen de taxibranche initiatieven zullen worden ontplooid. In plaats van de vakbond als individuele verzekeraar op het gebied van arbeidsvoorwaarden, zoals dat door marketeers de laatste 20 jaar binnen de FNV werd gepropageerd.

Maar ook dat de kapitalistische samenleving wel degelijk een klassenmaatschappij is; erop gericht de rijken rijker en de armen armer te maken. Daarom hebben werknemers over de hele wereld er belang bij, alternatieven te vinden op de economische kwakzalverij van dit moment. Naar onze mening socialistische alternatieven, maar zover zijn de meesten nog niet.

Maar een voorbode van dit gevecht kwam al tot uiting op het laatste vakbondscongres van FNV-Bondgenoten, over de “Levendige Vereniging”. Een traject, ooit opgestart om de betalende leden meer invloed op de werkorganisatie te geven, maar via de voorstellen van het hoofdbestuur inhoudend dat de invloed van de vereniging op het beleid drastisch zou worden verkleind en versnipperd. Deze botsing van opvatting leidde ertoe dat de belangrijkste besluitvorming van dit eendaagse congres (dat op 27 mei plaatsvond) is verdaagd naar een extra congres in november en hiermee de huidige structuur ongewijzigd blijft.

Veel beter zou het natuurlijk zijn geweest als de FNV-top haar verantwoordelijkheid had genomen en het verzet tegen de maatregelen van het kabinet Rutte zou bundelen. Op zou roepen tot een gezamenlijke 24-uursaktie. Zo’n wapenschouw alleen al zal een belangrijk signaal afgeven. Enerzijds aan rechts en het kabinet, dat hun plannen om ons op te laten draaien voor hun crisis worden afgewezen en anderzijds aan ons en de rest van Europa, dat we samen sterk zijn en dat Nederland uit meer bestaat dan alleen hypocriete islamofoben.

Tot op heden blijft dat uit. Noodgedwongen zullen we dus zelf, via actiecomités in de bedrijven, de noodzakelijke eenheid  moeten smeden. FNV-vecht voor je recht en Rekening Retour zijn prima initiatieven die pogen verzet in bedrijf en samenleving te bundelen. Daar ligt ook de oplossing van de impasse. In alle gemeentes zouden er “Anti Bezuinigings Comités“ moeten worden opgericht die de krachten van de slachtoffers van deze kaalslag, werknemers en klanten, bundelt.

• Niemand de Poort uit! Geen gedwongen ontslagen!
• Afwijzen van het Bestuursakkoord, wij gaan de rekening van de bankencrisis niet betalen.
• Actietraject om de overheidsfinanciering te herstellen.
• Renationalisatie van de nutsbedrijven met Balkenende-norm, onder democratische controle en beheer van de gemeenschap.     
• Weg met de zakkenvullers!

Daar ligt de weg vooruit. Bovendien zal uit die strijd ook het nieuwe kader groeien dat binnen de vakbeweging een alternatieve leiding zal vormen om de strijd aan te gaan voor onze belangen.

Deel dit artikel