De grote demonstratie van 2004 toonde Nederland de macht van de vakbeweging. Hoewel duizenden burgerlijke commentatoren, academici en journalisten de vakbeweging al hadden afgeschreven, kwamen 200.000 vakbondsleden op het Museumplein demonstreren tegen de plannen om het vroegpensioen af te schaffen. Ook het RTL-journaal gaf in die dagen aan dat een meerderheid van de Nederlanders het de moeite waard vond om de strijd aan te gaan voor het vroegpensioen en de pensioenen in het algemeen.

Door Peter den Haan in Socialistisch Alternatief nummer 3 (mei - juni)

De vakbondstop heeft toen de kapitale fout gemaakt niet door te bouwen op dit enorme succes maar om het in de achterkamertjes van het overlegcircuit te verstoppen. Sindsdien is keer op keer gebleken dat strijd loont: dat gold bij TNT, in de schoonmaaksector, bij de gemeenteambtenaren. De macht van de vakbeweging ligt op straat en in de bedrijven. Demonstreren en als dat niet helpt, staken is ouderwets, maar de enige weg vooruit. Niet naar het oordeel van de vakbondstop helaas, want die probeerde keer op keer tot akkoorden te komen met de werkgevers, het kabinet of beiden. Een tijdje terug was er nog sprake van de wens om een sociaal akkoord te sluiten.

Maar het voorgestelde pensioenakkoord is schandelijk. Zelfs aan al opgebouwde rechten zou worden getornd! Dat is een vorm van diefstal en contractbreuk die nog niet is vertoond in pensioenland. Ook de landsadvocaat, toch niet echt een linkse instelling, gaf aan dat dit niet aanvaardbaar was. Het komt erop neer dat anderen, de werkgevers en de pensioenfondsen er vandoor gaan met het uitgestelde loon dat je hebt verdiend! Ook schandalig is dat het een situatie zou hebben opgeleverd waarin de pensioenen voor de beter verdieners nog een beetje overeind waren gebleven, maar de rekening vooral betaald zou worden door de (korter levende!) lager betaalden.

Ongetwijfeld zijn de kabinetsplannen nog weer een graatje erger en die zullen de risico’s, net als de werkgevers, wel helemaal bij de werknemer neer willen leggen.  Nog steeds valt moeilijk uit te leggen waarom in de honderd jaar waarin pensioenen bestaan, nu plotseling onmogelijk is geworden om ouderen een pensioen te garanderen. Vroeger waren er ook crises, oorlogen en recessies. Maar het lukte. Zo niet nu: de banken slokken zo ontzettend veel kapitaal op dat de staat en de ondernemers zelfs de pensioenfondsen willen leegzuigen!

Het is voor de Nederlandse vakbeweging een dieptepunt geweest dat men blijkbaar bereid is geweest om zelfs bestaande rechten op te geven voor de boterzachte rechten die het nieuwe akkoord zou geven. Gelukkig is dit door een opstand van kaderleden in de bondsraad van FNV bondgenoten en AbvaKabo gekeerd.

De weg die de FNV moet nemen is die andere vakbondsfederaties in Europa ook inslaan die van strijd. De grote vakbondsdemonstratie van de TUC op 26 maart in Londen met 700.000 deelnemers is wat dat  betreft een fantastisch succes, maar ook stakingsacties zullen nodig zijn om te voorkomen dat gewone vakbondsleden en gewone werknemers een gigantische rekening voorgeschoteld krijgen en moeten opdraaien voor de redding van het kapitalisme. Net als in Engeland, staat de Nederlandse regering in feite zwak. Breed maatschappelijk verzet tegen de bezuinigingen onder leiding van de vakbeweging, tegen kernenergie, tegen het uitkleden van de pensioenen, maakt wel degelijk een kans van slagen en stelt de noodzaak van een alternatief voor het kapitalisme aan de orde.

Deel dit artikel