Minister Kamp heeft het stokje van Donner probleemloos overgenomen. Een meerderheid in de Tweede Kamer steun de SP motie om de dekkingsgraden van pensioenfondsen op een reële basis te berekenen maar Kamp trekt zich daar niets van aan. Behalve de SP willen de andere partijen er in tweede instantie ook niet echt een punt van maken en daarmee wordt de aanval op onze pensioenen doorgezet. Door pensioenfondsen te verplichten met de actuele rente hun verplichtingen vast te stellen doen zich de raarste fluctuaties voor. Zo zien we dat de vermogenspositie van pensioenfondsen geheel herstel zijn van de bankencrisis maar dat vanwege de historisch lage rente er toch kortingen op ingegane pensioenen en opgebouwde rechten dreigt. Terwijl de pensioenpotten meer dan goed gevuld zijn dreigen gepensioneerden gekort te worden in hun uitkering.

Download de nieuwsbrief als PDF

Een ander plan van Kamp is het verbieden om levensloop te gebruiken voorafgaande aan pensionering. In het kader van de zware beroepen problematiek is dit nu juist bewust zo in het Museumplein akkoord gekomen. Het kabinet wat bij zijn aantreden als motto afspraak is afspraak neerzet heeft aan de afspraken uit 2005 nu opeens geen boodschap. De FNV schrijft hierover een brief aan het kabinet en lijkt het daarbij te laten. Tijd om het AOW en pensioen dossier nog eens door te nemen en ook het strategisch geblunder van de FNV leiding op een rij te zetten.

De AOW en pensioen historie op een rij

In 2003 was het eerste duidelijk signaal van strategisch onvermogen. Als gevolg van de internet crisis vond de FNV leiding het nodig een nullijn af te spreken voor 2004, en aangezien de inflatie over dat jaar 1.2% was feitelijk een minlijn. In de afspraken van 2003 kon men het niet eens worden over het pensioendossier en dat schoof men voor zich uit. Op dat moment had men zich moeten realiseren dat je dan in 2004 nog een keer de rekening gaat betalen als het pensioendossier wel op tafel komt en dat gebeurde het ook. De regering opende de frontale aanval en de FNV kon niet anders dan mobiliseren.

Doordat in het FNV regiokantoor Rotterdam vakbondsbestuurders en kaderleden het initiatief namen om weken achter elkaar de bedrijven in te gaan, werknemers in de kantine te informeren, op stations te folderen, doordat de verschillende FNV bonden hierin samen optrokken ontstond er een basis voor een grote manifestatie op de maandag direct vooraf aan Prinsjesdag. Er was een inzet gekozen om 20.000 mensen bijeen te krijgen maar er stonden er 50.000 op de Coolsingel. Dit was de opmaat naar het Museumplein waar met 350.000 mensen en nog eens ruim 50.000 gestrande demonstraten de grootste demonstratie uit de geschiedenis van de Nederlandse vakbeweging plaats vond. Na het Museumplein kondigde de FNV leiding estafette stakingen per bedrijfstak aan. Dat was meteen het begin van het einde. In plaats van het organiseren van een 24 uur landelijke staking waarin men echt de spierballen laat zien en sectoren en bedrijfstakken elkaar steunen ging men het verzet isoleren. Toen we begin november 2004 bij de 3de estafette/sectorstaking aankwamen was er opeens het Museumplein akkoord waarin twee belangrijke concessies werden gedaan. Ten eerste lieten we een veer op het pensioendossier. Regelingen die leidde tot pensionering voor 65 jaar mochten niet meer. Met een ingewikkelde verhoogde opbouw en terugsleep constructie en een levensloop regeling bleven er wel mogelijkheden. Maar de sectoren met een pensioenregeling op 60 jaar waren de grote verliezers. Daarnaast moest de looneis voor 2005 zich beperken tot 1.25% terwijl de inflatie over 2005 uitkwam op 1.7%. Werknemers leverden daarmee in twee jaar 1.2% plus 0.5% is 1.7% aan koopkracht.

Museumplein akkoord bleek nederlaag voor werknemers

De realiteit van deze nederlaag drong bij de meeste werknemers pas door in 2005 toen de concrete uitwerking per pensioenregeling op tafel kwam, maar toen was het te laat. Het Museumplein akkoord, wat als overwinning gevierd werd, blijk uiteindelijke een forse stap achteruit voor werknemers. In dat licht is het onbegrijpelijk dat in het voorjaar 2009 de FNV opnieuw in dezelfde val trapte. Op een moment dat opiniepeilingen een ongewoon hoge steun voor het FNV standpunt en bereidheid tot actievoeren voor het behoud van de AOW op 65 jaar aan gaf, sluit de FNV een sociaal akkoord. In dit sociaal akkoord is expliciet het besluit opgenomen om de AOW in twee stappen naar 67 jaar te verhogen. Alleen als sociale partners voor 1 oktober 2009 een alternatieve bezuiniging op tafel kunnen leggen waar het kabinet zich in kan vinden dan zou het nog anders kunnen lopen. Hoe naïef kan je zijn. Werkgevers hebben op dit dossier een tegengesteld belang en het meest voor de hand liggende alternatief, beperking van de hypotheek aftrek is op voorhand voor het CDA onbespreekbaar. In plaats van de streep te trekken en te zeggen tot hier en niet verder of het is vanaf nu oorlog, net als in 2004, stapt men in een heiloze missie die op voorhand tot mislukken gedoemd is. Met grof geschut worden de leden onder druk gezet het sociaal akkoord te accepteren. Letterlijk staat in het stemadvies. Voor stemmen is stemmen voor de AOW op 65 en tegen stemmen is stemmen voor verdieping van de crisis en voor een vrijbrief voor het kabinet. Hoe anders is dat uiteindelijk gelopen en slechts enkelen hebben dit nog voor het referendum hardop gezegd en de uitkomst voorspelt.

Er zijn wel degelijk alternatieven

De alternatievenkrant is voor niets gemaakt want alle oplossingen die hierin beschreven staan verdwijnen geruisloos van tafel. Op 1 oktober 2009 zijn werkgevers en vakbonden het definitief niet met elkaar eens geworden over een alternatief en gaat de FNV alsnog over tot mobiliseren. Uit de steeds uitgesproken woorden over de politieke haalbaarheid blijkt dat men er zelf ook niet echt in geloofd. Als dan op 21 november “slechts” 20.000 mensen op 4 bijeenkomsten komen demonstreren trekt de FNV leiding de conclusie dat de strijd verloren is, maar dat houden ze wel voor zich zelf. In plaats van hun eigen falen te analyseren en hieruit lessen te trekken en de mobilisatie met nog meer energie ter hand te nemen legt men het moede hoofd in de schoot. De leden merken dat pas in januari als de FNV opeens met een knip op €35.000 komt. De FNV stelt voor om werknemers met een inkomen onder de €35.000 per jaar AOW op 65 jaar te laten houden en werknemers met een inkomen boven de €35.000 zien hun AOW leeftijd in stappen verhoogd worden naar 67 jaar. In regionale bijeenkomsten wordt dit weggehoond en opgeroepen tot strijd tegen het onzalige AOW plan. Opnieuw wijst de FNV op de door haar zelf mede gecreëerde politieke realiteit dat slechts PVV en SP op dat moment het FNV standpunt steunen.

De polder leidt van kwaad tot erger.

De FNV gaat vervolgens voort op haar polder traject. Nog voor de verkiezingen komt er een Star akkoord over AOW en pensioen. Werknemers en werkgevers zijn het eens. Dit Star akkoord lijkt vooral bedoeld om de weg te plaveien voor regeringsdeelname door de PvdA, immers de inhoud van dit Star akkoord lijkt wel heel erg op het kabinetsbesluit uit voorjaar 2009. Alleen wordt de AOW in dit akkoord met een hogere parameter geïndexeerd. Ongetwijfeld is dit in de achterkamer met de PvdA kort gesloten. Alles is voorbereid en de ruzie tussen PvdA en FNV kan worden bijgelegd. Alleen leidt de verkiezingsuitkomst en de formatie tot een hele andere uitkomst. Wat in juni een slimme zet leek is in oktober een strategische misser van jewelste. De PVV draait binnen 24 uur om, AOW op 65 jaar is geen breekpunt. Het minderheidskabinet wil de kroonjuweel uit het Star akkoord, de verbeterde indexatie van de AOW, niet overnemen en nu moet de FNV opnieuw een polder truc verzinnen want de actiebereidheid van de achterban lijkt door de gevolgde strategie volledig verdwenen.

Pensioen leeft onder werknemers

Toch komen er op informatie avonden van de Abvakabo FNV over pensioen 2000 mensen af. In veel bedrijfskantines is het een vaak terugkerend gespreksonderwerp. Uit een onderzoek door de DNB komt naar voren dat 2/3 best meer premie wil betalen als daarmee hun gegarandeerde pensioen overeind blijft. Deze uitkomst staat haaks op wat de FNV leiding al een hele tijd roept. Wat ook erg opvalt, is de enorme betrokkenheid van jongeren bij de pensioen strijd in Frankrijk. Als de FNV consequent de eis naar voren had gebracht om in het kader van de bestrijding van de crisis alle 60 plussers de gelegenheid te bieden vervroegd te stoppen met werken om zo vele tienduizenden banen voor jongeren vrij te maken zou dit wellicht in Nederland ook gebeuren. Ook het CPB stelt vast dat het huidige kabinetsbeleid zorgt voor stijging van de werkloosheid. Die stijging zal onder jongeren het grootste zijn.De aanval op de levensloop door Kamp moet worden opgepakt als een oorlogsverklaring van dit kabinet aan de vakbeweging. De FNV moet uitvoering van de SP motie over de pensioenen eisen. Het sociaal akkoord van maart 2009 moet met terugwerkende kracht worden opgezegd. Zowel werkgevers als het kabinet hebben afspraken over ouderenparticipatie uit dit akkoord geschonden. SP Eerste Kamerlid en hoofddocent economie van de UVA Geert Reuten legt uit dat het ook anders kan. "Wanneer de acht procent hoogst vermogende Nederlanders drie procent meer belasting gaan betalen, dan levert dat 18 miljard euro op! Laat dat nou precies het bedrag van de voorgenomen bezuinigen zijn." Die acht procent hoogst vermogende Nederlanders bezit overigens 49 procent van het totale Nederlandse vermogen.

AOW en pensioen opeisen in de CAO

Wat de FNV in de aanloop naar het Sociaal Akkoord van maart 2009 steeds riep klopt. Leeftijdsverhoging van AOW en pensioen is het neerleggen van de rekening van de crisis op de zwakste schouders en daarmee onaanvaardbaar. Als we opnieuw met dit op zich heldere verhaal de bedrijven in gaan en de werknemers mobiliseren om op de CAO tafel de houdbare pensioenen af te dwingen en de rekening bij werkgevers neer te leggen kan wel degelijk de discussie nog gekeerd worden. Laten we niet vergeten dat tegenover het neo-liberale gehuil de feiten staan. Het inkomensdeel in de Arbeidsinkomensquote is nog nooit zo laag geweest. Dat betekent dat de werknemers nog nooit een dergelijk klein deel van de koek kregen de werkgevers nog nooit een dergelijk groot deel. Daar zit de ruimte om de pensioenrekening bij de werkgevers neer te leggen en om verdere afbraak van AOW en pensioen niet meer te accepteren.

FNV Vecht voor je Recht is een vakbondsnetwerk waarin actieve vakbondsleden samenwerken aan een strijdbare vakbeweging. Een strijdbare vakbeweging die niet langer mee werkt aan de gefaseerde afbouw van werknemersrechten maar die in de aanval gaat voor een sociaal en rechtvaardig Nederland en Europa.

Deel dit artikel