Text Size

Mélenchon, Corbyn, Sanders, … Echte socialisten weer populair

In juni waren er zowel in Frankrijk als Groot-Brittannië verkiezingen met opmerkelijke resultaten. In Frankrijk werd de ineenstorting van de PS bevestigd in de parlementsverkiezingen. Van de 287 verkozenen in 2012 (302 samen met bondgenoten van de PS) bleven er nog slechts 30 over (46 met de bondgenoten). “Dit is een nooit geziene neergang van de PS,” verklaarde de secretaris van de partij, Jean-Christophe Cambadélis. Enkele dagen eerder haalde Labour onder leiding van Jeremy Corbyn in Groot-Brittannië een veel beter dan voorspeld resultaat. De conservatieve meerderheid werd gebroken en er is een nieuwe groeiende steun voor oprecht socialistische ideeën.

 

Artikel door Nicolas Croes uit ons Belgische zusterblad ‘De Linkse Socialist’

Theresa May heeft gegokt en verloren

Toen de Britse conservatieve premier Theresa May vervroegde verkiezingen uitriep, hoopte ze hiermee haar parlementaire meerderheid te vergroten. Labour lag in de peilingen 20 punten achter op de conservatieven en partijleider Jeremy Corbyn werd betwist in eigen rangen. Corbyn werd verkozen door tienduizenden nieuwe leden die enthousiast waren voor zijn programma dat ingaat tegen besparingen. Sinds hij voorzitter werd in 2015 heerst er een burgeroorlog in Labour. Er zijn twee partijen in één: die van de oude aanhangers van Blair die voor een neoliberaal besparingsbeleid staan en die van de nieuwe frisse lagen die met Corbyn het einde van dit beleid willen realiseren.

In mei werd het verkiezingsprogramma van Labour bekend gemaakt. Het omvatte een pleidooi voor gratis hoger onderwijs, verhoging van de publieke middelen voor gezondheidszorg, hernationalisatie van spoor en energiesector, … De gevestigde media hoopte met dit programma Labour af te branden: “Het verkiezingsmanifest brengt ons terug naar de jaren 1970,” stelde de Daily Mail sarcastisch. Na jaren van harde besparingen die de levensstandaard van een groeiend deel van de bevolking terugbrengt naar de jaren 1870, was er een groeiend enthousiasme voor het verkiezingsprogramma van Labour.

Uiteindelijk haalde Labour 40% van de stemmen, het beste resultaat in jaren en veel meer dan de 25% waarop de partij bij het begin van de campagne werd gepeild. Met 30 extra zetels was Corbyn de grote winnaar van de verkiezingen. De Tories van May verloren hun meerderheid en hebben nood aan een rechtse reactionaire homofobe partij uit Noord-Ierland, de DUP, om aan een meerderheid te komen. Onder de jongeren was de opkomst erg groot: 71% ging stemmen en volgens exitpolls stemden 72% van de jongeren voor de partij van Corbyn.

“Ik wil de PS niet verzwakken, ik wil ze vervangen” – Jean-Luc Mélenchon

Toen François Hollande in 2012 president werd, had de PS een meerderheid in beide kamers van het parlement, in twee derden van de departementen en in alle regio’s behalve één. Met uitzondering van de gelijke toegang tot het huwelijk (ook voor mensen van hetzelfde geslacht), bestond het beleid echter uit sociale achteruitgang. De hervorming van de arbeidswet leidde tot massaal protest. De PS werd afgestraft en quasi volledig van de kaart geveegd.

Dit komt niet door een afkeer van een socialistisch beleid, maar net door het verzet tegen een neoliberale politiek opgelegd door de Parti ‘Socialiste.’ De steun voor oprecht linkse voorstellen bleek in het resultaat van France Insoumise en Jean-Luc Mélenchon in de presidentsverkiezingen. Bij de parlementsverkiezingen haalde France Insoumise 16 zetels en de PCF 11. Onder de verkozenen van France Insoumise onder meer François Ruffin, de hoofdredacteur van het blad ‘Fakir’ en realisator van de bekende documentaire ‘Merci Patron.’ Ruffin deed zijn intrede in het parlement met enkele opmerkelijke uitspraken: hij zal leven aan een minimumloon van 1.480 euro bruto per maand en stelt uitdrukkelijk dat hij afzetbaar is: “Als 25% van de kiezers in mijn district willen dat ik aftreed, wel, dan ben ik weg.”

De partij van president Macron haalde een grote parlementaire meerderheid, maar de legitimiteit is beperkt na een bijzonder lage opkomst die kenmerkend was voor deze verkiezingen. In de tweede ronde stemde amper 57% en daar bovenop stemde in die tweede ronde 9,9% blanco of ongeldig. Jean-Luc Mélenchon merkte op dat die onthouding “een offensieve politieke betekenis” heeft. Hij had het over een “algemene burgerstaking.” De parlementsleden werden gemiddeld verkozen door 22,4% van de kiesgerechtigden in hun district. Voor Mélenchon komt het erop aan om deze onthouding om te zetten in een “sociaal, politiek en cultureel front” tegen het asociale beleid dat door Macron en co wordt voorbereid.

Begin juni gaf een peiling van Ifop aan dat 39% van de ondervraagden vond dat France Insoumise het beste instrument van oppositie is. Daarmee kwam de beweging ver voor Marine Le Pen en het FN, ondanks de pogingen van extreemrechts om de woede en het ongenoegen onder de bevolking naar zich toe te trekken.

Naar een rode oktober?

Na de campagne van Bernie Sanders in de VS, toonden het enthousiasme en de dynamiek rond Corbyn en Mélenchon opnieuw aan hoe een gedurfde campagne en radicale eisen ingang vinden onder brede lagen van de bevolking. Het belangrijkste is ongetwijfeld dat dit vertrouwen geeft om de strijd te organiseren.

De sociale stemming in Groot-Brittannië is bijna volledig veranderd door de campagne. Het grotere politieke bewustzijn en de bereidheid tot mobilisatie is niet gestopt na de verkiezingen. Er kwamen bijna meteen spontane betogingen om de strijd tegen de conservatieven en Theresa May verder te zetten. In de drie dagen na de verkiezingen sloten 150.000 mensen aan bij Labour dat hierdoor ondertussen 800.000 leden telt. John McDonnell van het schaduwkabinet van Corbyn (de voornaamste oppositiefiguren) zei dat er nood is aan een betoging van één miljoen mensen om nieuwe verkiezingen af te dwingen. Hij stelde dat alle vakbonden zich achter deze mobilisatie moeten zetten.

Deze krant ging naar de drukker voor de grote nationale betoging van 1 juli. Die betoging kan een aanzet zijn voor een “zomer van woede” en een “rode oktober” waarin Corbyn premier kan worden.

Dit werd nog versterkt door de dramatische brand in de Grenfell Tower in het westen van Londen. Bij die brand kwamen minstens 80, wellicht rond de 200, mensen om het leven. Theresa May durfde niet ter plaatse te gaan om de slachtoffers te steunen, Corbyn daarentegen werd er warm onthaald. Hij riep op om de vele leegstaande huizen in de wijk te gebruiken om slachtoffers op te vangen. Corbyn stelde zelfs dat deze huizen desnoods moeten bezet worden. Journalist Paul Mason van The Guardian merkte op dat het establishment “in complete paniek” verkeert.

Het potentieel organiseren

De Socialist Party heeft de campagne van Corbyn actief ondersteund. Daarbij benadrukte onze zusterpartij dat deze verkiezingen slechts een eerste stap zijn naar een strijd om de conservatieven en hun beleid weg te krijgen. In Frankrijk kwam Gauche Révolutionnaire op een gelijkaardige wijze tussen in de campagne van France Insoumise. In deze strijd moeten we de discussie aangaan over welk programma, welke methoden en welke strategie nodig is om een alternatief in het belang van de werkenden en armen uit te bouwen.

In Groot-Brittannië komt het erop aan om de vele tienduizenden die lid werden van Labour of deelnamen aan de verkiezingsmeetings actief te organiseren zodat Labour kan omgevormd worden tot een democratische anti-besparingspartij, een partij van de werkenden en jongeren. De volgende verkiezingen kunnen er elk ogenblik komen, een ernstige vakbondsmobilisatie kan dit versnellen. We mogen niet toelaten dat Labour opnieuw campagne moet voeren terwijl de meeste kandidaten zich tegen de voorzitter en het populaire antibesparingsprogramma verzetten.

France Insoumise kan een aanzet vormen voor de uitbouw van een nieuwe massale partij van werkenden en jongeren. In beide gevallen zou het bestaan van een nieuw democratisch instrument van strijd dat rekening houdt met verschillende gevoeligheden de politieke situatie en de strijd op straat veranderen. Politieke formaties die consequent tegen de besparingen ingaan en tegelijk een inclusieve benadering hebben met een vrij debat over hoe we die breuk met het huidige beleid kunnen maken en hoe ons alternatief eruit ziet.

Strijden voor socialisme

In Groot-Brittannië, Frankrijk en de VS staan nieuwe generaties op die het politieke terrein betreden en een alternatief zoeken. De ronduit vijandige opstelling van de media en het kapitalistische establishment wijst erop dat het niet gemakkelijk zal zijn om tot een links bestuur te komen. En dan hebben we het nog niet over de sabotage eens er toch zo’n bestuur is.

Om het verzet van de rijken te breken, zijn radicale socialistische maatregelen noodzakelijk zoals de nationalisatie onder democratische controle en beheer van de grootste bedrijven en de banken die de economie vandaag domineren. Alleen zo is een democratische planning van de productie mogelijk. Een socialistische regering kan vervolgens een aanzet geven tot een geplande economie onder democratische controle en beheer van de werkenden en hun gezinnen.